Người ở xa thường lo ba chuyện
Khách ở nước ngoài mà mình làm việc thường lo ba chuyện: có phát sinh chi phí hay không, ở nhà có ai giám sát chi tiết cho mình không, và bố mẹ có phải vất vả quá không. Chuyện thứ ba rất thật, vì xây nhà là cả một quá trình kéo dài hơn 6 tháng, có nhà đến 10 tháng. Mình gặp nhiều người làm nhà mà mất ăn mất ngủ, thậm chí sụt cân. Những bạn có bố mẹ lo hộ ở quê thì bố mẹ cũng phải thức khuya dậy sớm, lo nước nôi cho thợ.
Mình cho rằng những lo lắng này hoàn toàn xử lý được nếu giám sát đúng cách. Bên mình thường làm ba việc: lắp camera, báo cáo hình ảnh hằng ngày, và nghiệm thu từng mốc quan trọng.
| Việc | Làm thế nào | Để làm gì |
|---|---|---|
| Camera công trình | Lắp 2-3 camera quay các hướng, chia sẻ cho chủ nhà xem trên điện thoại | Xem vật tư, giờ giấc và cách làm của thợ |
| Báo cáo hằng ngày | Chụp ảnh, báo tuần này làm gì, hôm nay làm gì | Chủ nhà nắm tiến độ thật |
| Nghiệm thu từng mốc | Chủ nhà hoặc người được nhờ kiểm tra, ký xác nhận rồi mới làm bước tiếp | Phát hiện sai sót trước khi bị che khuất |
Lắp 2-3 camera cho chủ nhà xem trực tiếp
Mỗi công trình nên lắp khoảng 2 đến 3 camera, quay hết các hướng và chia sẻ cho chủ nhà cầm điện thoại xem luôn. Tùy từng nhà mà lắp một, hai hoặc ba camera. Camera giúp mình quản lý vật tư, xem thợ thi công có chuẩn không, và nhìn tổng quát công trình. Chia sẻ cho chủ nhà cũng là để công bằng và minh bạch.
Camera còn có một lợi ích phụ: thợ ở công trường cũng giữ ý thức hơn. Cuối ngày mình xem camera, thấy đường chưa sạch thì nhắc thầu quét dọn.
Báo cáo ảnh hằng ngày và ký hợp đồng online
Với khách ở xa, bên mình chụp ảnh hằng ngày và báo cáo cho chủ nhà: tuần này sẽ làm gì, hôm nay đã làm gì, kèm hình ảnh. Khi cần cận cảnh thì có ảnh và video chụp gần gửi về. Hợp đồng có thể ký online, từ khâu chốt thiết kế đến thi công đều làm việc qua mạng.
Mình từng làm với một gia chủ Việt kiều (anh P.) ở khu vực Cửa Hội theo cách này gần như 100% online. Đến các hạng mục cần ký nghiệm thu, anh nhờ người trong nhà ở quê (anh H.) qua kiểm tra rồi ký, làm xong phần nào nghiệm thu phần đó cho đến khi hoàn thành ngôi nhà.
Nghiệm thu từng mốc, nhờ người thứ ba nếu không về được
Đến mốc quan trọng thì bên mình gọi chủ nhà đến nghiệm thu, làm xong mới đi bước tiếp theo. Ví dụ phần sắt móng: sắt buộc xong, chủ nhà đến kiểm tra đúng vật liệu chưa, không đúng thì làm lại, đúng thì mới đổ bê tông. Ở một công trình mình vừa làm ở Hà Tĩnh, đơn vị cung cấp vật liệu giao nhầm loại sắt khác với loại đã ký hợp đồng (sắt Hòa Phát). Mình chụp ảnh, báo công khai cho chủ nhà rồi cho đưa về. Chi tiết cách kiểm sắt xem trong bài Phải nghiệm thu sắt trước khi đổ bê tông: bộ xương của ngôi nhà.
Nếu chủ nhà không đến được thì có hai cách: nhờ một đơn vị thứ ba đến kiểm tra bên thi công, hoặc nhờ một người có chuyên môn kiểm tra, nghiệm thu và ký lại. Có nhà thuê một đơn vị khác thiết kế rồi thuê bên mình thi công trọn gói; đơn vị thiết kế đó giám sát ngược lại bên thi công. Mình làm vài nhà như vậy trong năm vừa rồi. Các hạng mục hoàn thiện cũng vậy: làm phần nào nghiệm thu phần đó, ví dụ cửa, sơn.
Nhờ ai kiểm, và chọn vật liệu với ai
Người nhờ kiểm tra nên là người nhà tin tưởng hoặc người có chuyên môn. Với các bạn ở nước ngoài gửi tiền về cho bố mẹ làm nhà, mình còn nhắn thêm: nên tìm người am hiểu về vật liệu xây dựng để tư vấn. Có trường hợp người bán vật liệu tư vấn loại hàng ít tên tuổi là “chất lượng tốt” vì loại đó được chiết khấu cao hơn, trong khi loại hàng cao cấp hơn lại bị chê. Những tư vấn như vậy thường đến với người lớn tuổi ở quê.
Ở xa thì nên thuê trọn gói hay tự làm
Với chủ nhà ở xa, ở nước ngoài, hoặc bố mẹ đã lớn tuổi, mình khuyên nên thuê đơn vị làm trọn gói, vì thứ mình mua được là thời gian và sự yên tâm. Trọn gói có giá cao hơn tự làm, nhưng chủ nhà không phải lo chuyện thợ có làm hay không, vật tư hôm nay về chưa, mà chủ yếu quan tâm chất lượng ở các mốc nghiệm thu. Đơn vị làm trọn gói thường có kỹ thuật bám công trình để giám sát và xử lý kịp thời.
Nói vậy không có nghĩa tự làm là không được. Nếu tìm được người thầu có tâm thì tự làm chất lượng vẫn ngang, còn gia chủ phải tự sắp xếp giám sát. So sánh chi tiết hai cách này ở bài Thuê xây trọn gói không rẻ hơn tự xây — và vì sao nhiều người vẫn chọn. Nếu bạn đang cân nhắc xây nhà cho bố mẹ ở quê, xem thêm Việt kiều xây nhà cho bố mẹ ở quê: làm sao để yên tâm từ xa?.
Câu hỏi thường gặp
Ở nước ngoài có xây nhà cho bố mẹ ở quê được không?
Được. Bên mình làm nhiều khách ở nước ngoài: chốt thiết kế, ký hợp đồng và thi công đều trao đổi qua mạng, kèm camera, ảnh báo cáo hằng ngày và nghiệm thu từng mốc.
Mỗi công trình nên lắp mấy camera?
Thường 2 đến 3 camera quay các hướng, tùy từng nhà có thể một, hai hoặc ba. Chủ nhà xem trực tiếp trên điện thoại.
Ở xa thì nghiệm thu các mốc quan trọng thế nào?
Đến mốc như nghiệm thu sắt, chủ nhà về nếu được. Nếu không thì nhờ người nhà, người có chuyên môn hoặc một đơn vị thứ ba kiểm tra, nghiệm thu và ký xác nhận rồi mới làm bước tiếp theo.
Người ở xa nên thuê trọn gói hay tự làm?
Chủ nhà ở xa, ở nước ngoài hoặc bố mẹ lớn tuổi nên cân nhắc trọn gói để đỡ tốn thời gian và công sức. Tự làm vẫn được nếu có người thầu có tâm, nhưng gia chủ phải tự giám sát.
Nên nhờ ai tư vấn vật liệu khi gửi tiền về cho bố mẹ làm nhà?
Nên nhờ người am hiểu vật liệu xây dựng, tránh tư vấn chỉ dựa trên mức chiết khấu của loại hàng.