Hello mọi người, mình là Lương Thành đến từ công ty Nhà Thoáng.
Anh khách gửi ảnh: “Nhà mới ở một năm mà tường nứt dọc từ trần xuống nền, anh ơi.” Vết nứt chạy dài, có chỗ nhét lọt cả móng tay. Mình hỏi: “Hồi làm móng, có khoan khảo sát đất không anh?” Anh ngớ ra: “Khảo sát chi anh? Thầu bảo đất ni chắc, khỏi ép cọc cho đỡ tốn.”
Rứa là xong. Đất ngoài nhìn thì chắc, nhưng bên dưới là nền ruộng cũ, đất yếu. Nhà xây lên, một bên lún nhiều hơn bên kia. Lún không đều, tường kéo theo, nứt. Bản chất là: nhà cao tới mấy tầng cũng đứng trên cái phần mình không nhìn thấy — cái móng.
Vì sao nứt do móng lại khó sửa?
Khổ nhất là cái nứt do nền: trát lại bao nhiêu lần cũng nứt tiếp. Bởi cái gốc nằm dưới móng, đâu phải ở lớp vữa. Anh chị cứ trát mặt ngoài thì chỉ giấu được vết nứt một thời gian, rồi nền lún tiếp là nó nứt lại.
Cách phân biệt sơ bộ (chỉ để tham khảo, còn lại phải nhờ người có chuyên môn xem):
- Nứt do co ngót vữa/sơn: thường nhỏ như sợi tóc, nông, rải rác. Ít nguy hiểm kết cấu.
- Nứt do lún móng: thường chạy dài, xiên hoặc dọc, mở rộng dần, có khi lệch mặt tường. Đây là loại đáng lo, phải kiểm tra móng.
Gốc rễ: đất yếu mà bỏ khảo sát, bỏ gia cố
Đất ruộng, đất ao lấp, đất gần sông — nhìn bề mặt khô ráo thì tưởng chắc, nhưng bên dưới có thể là lớp bùn, đất yếu, sức chịu tải kém. Xây nhà lên mà không gia cố đúng thì lún, mà lún không đều thì nứt.
Cái sai ở nhà anh khách là tin câu “đất ni chắc, khỏi ép cọc cho đỡ tốn”. Tiết kiệm được mấy chục triệu tiền cọc, giờ sửa tốn gấp mấy lần — mà sửa móng thì cực kỳ khó và tốn, vì nó nằm dưới cả căn nhà.
Ba điều nên làm ngay từ đầu với phần móng
Mình không nhận thi công, không bán chi cả. Chỉ dặn anh chị sắp làm nhà ba điều:
- Một — khoan khảo sát địa chất trước. Đất ruộng, đất ao lấp, đất gần sông thì đừng tin “nhìn là biết chắc”. Khoan khảo sát để biết bên dưới là gì rồi mới tính móng.
- Hai — để kỹ sư tính loại móng theo đất. Móng cọc, móng băng, móng bè… mỗi loại hợp một kiểu nền. Để người có chuyên môn tính, đừng để thợ ước chừng theo cảm tính.
- Ba — phần móng đừng bao giờ cắt để tiết kiệm. Đây là thứ chôn sâu nhất, không ai nhìn thấy, mà hỏng thì kéo cả căn nhà đi theo.
Móng là phần rẻ để làm cho đúng nhưng đắt kinh khủng để sửa. Anh chị làm nhà, thà chi thêm cho khảo sát và móng ngay từ đầu, còn hơn sống chung với vết nứt và nỗi lo cả đời.
(Lưu ý: chẩn đoán nguyên nhân nứt và giải pháp móng cần khảo sát thực tế bởi người có chuyên môn, bài viết chỉ mang tính tham khảo.)
Nhà Thoáng – Nhà là phải Thoáng!