Hello mọi người, mình là Lương Thành đến từ công ty Nhà Thoáng.
Mười mấy năm làm nghề, mình thấy rất rất rất nhiều người mất tiền oan. Không phải vì họ dại, mà vì lúc ký hợp đồng, ngại hỏi. Sợ hỏi nhiều người ta phật ý, sợ lộ ra mình không rành cái nghề ni. Nhưng theo cá nhân của mình, cái nhà là tiền tỷ, ngại một câu, có khi khổ cả chục năm. Bữa ni mình chia sẻ thật vài câu anh chị nên hỏi trước khi đặt bút ký với thầu.
Vì sao ngại hỏi mà rồi tiền mất tật mang
Đó mọi người thấy không, tâm lý chung khi đi ký hợp đồng xây nhà là mình đang ở thế “đi nhờ vả”. Thầu nói giá này, mình gật giá này. Thầu nói trọn gói, mình nghe trọn gói là yên tâm rồi, ít khi hỏi lại trọn gói là gồm những chi đâu. Bản chất là, hợp đồng xây nhà không giống mua một món đồ có sẵn, nó là một quá trình kéo dài sáu tháng tới một năm, phát sinh đủ thứ chuyện. Không hỏi kỹ từ đầu, tới lúc có chuyện, hai bên mỗi người hiểu một kiểu, cãi nhau mà chẳng ai có bằng chứng để nói ai đúng ai sai.
Câu 1: Cho em xem công trình anh đã làm, tới tận nơi được không
Câu này đơn giản mà lọc được rất nhiều. Thầu tử tế, làm ăn đàng hoàng, sẽ vui vẻ dẫn anh chị tới xem công trình thật, thậm chí giới thiệu chủ nhà cũ để hỏi thêm. Thầu nào né tránh, chỉ đưa ảnh trên điện thoại, không cho tới tận nơi, thì anh chị nên cẩn thận. Mình hay nói với khách: thầu quan trọng hơn cả bản vẽ thiết kế, vì bản vẽ đẹp cỡ mấy mà thầu ẩu thì nhà cũng hư.
Câu 2: Báo giá ni đã gồm móng, điện nước âm, chống thấm chưa
Đây là chỗ nhiều người dính nhất. Nghe chữ “trọn gói” là yên tâm, nhưng trọn gói của mỗi thầu lại hiểu khác nhau. Có thầu tính trọn gói phần thô, chưa gồm móng. Có thầu bỏ luôn chống thấm ra khỏi báo giá, coi như hạng mục phát sinh sau. Anh chị nên yêu cầu báo giá bóc tách rõ theo từng phần: móng, phần thô, mái, hoàn thiện, nội thất, sân vườn cổng rào, và khoản đồ mua thêm. Bảy phần chi phí ni, phần nào cũng nên ghi rõ đã tính hay chưa, đừng để chữ “trọn gói” chung chung nuốt hết chi tiết.
Câu 3: Vật liệu loại chi, hãng mô, ghi vào hợp đồng được không
Mình dặn khách hoài câu ni. Đừng để hợp đồng ghi kiểu “vật liệu tương đương”, vì chữ “tương đương” là chỗ dễ bị tráo đổi nhất. Sắt phải ghi rõ phi bao nhiêu, hãng chi, xi măng hãng chi, gạch loại chi. Ghi càng cụ thể, sau này càng dễ đối chiếu, đỡ bị đổi qua loại rẻ hơn mà mình không hay biết. Phần thô là phần quyết định cái nhà có chắc hay không, tuyệt đối không nên để mập mờ.
Câu 4: Làm bao lâu, trễ thì răng, bảo hành mấy năm
Có mốc thời gian rõ ràng, có điều khoản nếu trễ tiến độ thì xử lý sao, có cam kết bảo hành bao lâu, thì hai bên mới có cái để đối chiếu về sau. Đừng ký hợp đồng mà chỉ nói miệng “chắc khoảng tám tháng”, tới lúc kéo dài cả năm, không ai chịu trách nhiệm.
Câu 5: Phát sinh thì tính răng, có báo trước cho em duyệt không
Đây là câu quan trọng nhất, theo mình. Công trình xây dựng, ít nhiều cũng có phát sinh, không ai dám nói chắc trăm phần trăm không phát sinh gì. Nhưng cách xử lý phát sinh mới là chỗ phân biệt thầu có tâm với thầu không có tâm. Thầu đàng hoàng sẽ báo trước, giải thích rõ vì sao phát sinh, để chủ nhà duyệt rồi mới làm. Thầu ẩu thì cứ làm trước, tính tiền sau, chủ nhà không còn đường lùi.
Giá rẻ chưa chắc đã lợi
Mình nói thật, đừng ham thầu giá rẻ nhất. Ở những vùng như Vinh, mặt bằng nhân công đâu đó khoảng 1,3 triệu một mét vuông, thầu nào báo 1,0 đến 1,2 triệu, thường là ít việc nên phải hạ giá để có hợp đồng. Thầu báo 1,4 đến 1,6 triệu mà vẫn đông khách, thường là làm ăn tốt, có tiếng, người ta mới chịu trả giá cao hơn để thuê. Vật liệu thì anh chị có thể chọn nơi rẻ mà cùng chủng loại, nhưng riêng thầu, nên ưu tiên chọn giá cao hơn một chút mà uy tín, còn hơn ham rẻ rồi ôm cục tức về sau.
Nếu anh chị thuê trọn gói, chi phí thường nhỉnh hơn tự làm khoảng 5 đến 15 phần trăm, đã gồm cả phần lợi nhuận và công giám sát, mà công giám sát ni một công trình cũng đâu đó 80 đến 100 triệu. Nghe thì có vẻ tốn hơn, nhưng đổi lại anh chị mua được thời gian và sự yên tâm, nhất là với những gia đình đi làm ăn xa, không có thời gian ra công trình mỗi ngày.
Mấy điều nên nhớ trước khi ký hợp đồng với thầu:
- Yêu cầu xem công trình thầu đã làm, tới tận nơi coi thực tế, đừng chỉ xem ảnh.
- Báo giá phải bóc tách rõ bảy phần: móng, thô, mái, hoàn thiện, nội thất, sân vườn cổng rào, đồ mua thêm.
- Vật liệu ghi rõ chủng loại, hãng, quy cách vào hợp đồng, tránh chữ “tương đương”.
- Có mốc thời gian thi công rõ ràng, điều khoản trễ tiến độ và bảo hành sau bàn giao.
- Thỏa thuận trước cách xử lý phát sinh, phải báo và được chủ nhà duyệt trước khi làm.
- Đừng chọn thầu chỉ vì giá rẻ nhất, hãy nhìn vào công trình thật và độ uy tín.
Đây là kinh nghiệm chung mình đúc rút qua thực tế làm nghề, mỗi hợp đồng còn tùy điều kiện cụ thể của từng gia đình, anh chị nên tham khảo thêm ý kiến người có chuyên môn trước khi ký kết.
Mình không giành việc của thầu nào cả, chỉ mong anh chị hỏi cho kỹ trước khi đặt bút, để nhẹ đầu suốt cả quá trình xây nhà. Giữ cái trái tim nóng và cái đầu lạnh, để luôn sạch với nghề, đó là điều mình vẫn nhắc anh em thợ của mình mỗi ngày.
Nhà Thoáng – Nhà là phải Thoáng!