Hello mọi người, mình là Lương Thành đến từ công ty Nhà Thoáng.
Một anh khách gọi, giọng phân vân. Anh đang đứng giữa hai bên báo giá: bên mình một giá, bên kia rẻ hơn hẳn — cả trăm triệu. Anh hỏi thẳng: “Sao chênh nhau nhiều rứa anh?”
Mình không chê ai cả, chỉ bảo anh một câu: “Anh thử hỏi bên đó: cái giá đó đã gồm những gì rồi.” Anh ờ ờ rồi cúp máy. Mấy hôm sau gọi lại. Hóa ra cái báo giá rẻ kia chưa có phần móng, chưa có điện nước âm tường, chưa có chống thấm, sơn thì loại rẻ nhất. “Báo giá trọn gói” mà nghe tới đâu thiếu tới đó.
Rẻ hơn trăm triệu — tiền đó “trốn” ở đâu?
Bản chất là thế này: một căn nhà có khối lượng công việc cố định. Không ai làm ít hơn mà ra nhà tốt hơn. Cho nên khi một báo giá rẻ hơn hẳn, thường không phải vì họ giỏi tiết kiệm, mà vì cái giá đó đã lược bớt những phần anh chị không nhìn thấy ngay. Mấy chỗ hay bị cắt hoặc “quên” đưa vào:
- Phần móng — nền yếu mà bỏ ép cọc, gia cố thì rẻ trước mắt, nứt lún về sau.
- Điện nước âm tường — dùng loại rẻ, sau rò rỉ chập cháy, đục tường ra sửa thì khổ.
- Chống thấm — làm mỏng cho có, vài mùa mưa là thấm.
- Vật liệu hoàn thiện loại rẻ nhất — sơn, gạch, thiết bị đều xuống cấp nhanh.
Nhà hàng xóm anh năm ngoái cũng ham rẻ, ký xong mới biết, làm tới đâu phát sinh tới đó, cuối cùng cộng lại còn đắt hơn. Mà bực nhất là không cãi được — bởi hồi đầu có ghi rõ chi mô.
Hiểu 7 phần chi phí để không bị “giá ảo” đánh lừa
Muốn so cho công bằng, anh chị nên hiểu một căn nhà chia tiền ra 7 phần: Móng — Phần thô — Mái — Hoàn thiện — Nội thất — Sân vườn/cổng/rào — Đồ mua thêm. Một báo giá “trọn gói” tử tế phải nói rõ trong 7 phần đó, cái nào có, cái nào chưa.
Khi biết bảng này, anh chị sẽ tự thấy: báo giá rẻ kia rẻ vì nó chỉ báo 4–5 phần, mấy phần còn lại để sau “tính riêng”. Cộng đủ 7 phần vào thì có khi không còn rẻ nữa.
Ba điều để so báo giá cho công bằng
Mình không giành khách của ai, không nhận thi công nhà anh. Chỉ dặn ba điều để anh chị tự so:
- Một — bắt hai bên ghi rõ từng hạng mục. Đừng nhận “trọn gói” chung chung. Ghi rõ thì mới so được táo với táo.
- Hai — hỏi kỹ: móng, điện nước âm, chống thấm đã gồm chưa. Ba phần khuất này hay bị bỏ ra ngoài giá nhất.
- Ba — ghi rõ loại vật liệu, mã sản phẩm. Đừng để chữ “tương đương” — vì “tương đương” là chỗ để hạ đời vật liệu mà vẫn đúng hợp đồng.
Thầu quan trọng hơn cả thiết kế
Nói thêm một điều mình đúc rút sau nhiều năm: với mình, thầu còn quan trọng hơn cả thiết kế. Bản vẽ đẹp mà thầu làm ẩu thì cũng hỏng. Cho nên riêng khoản chọn thầu, đừng lấy cái rẻ nhất làm tiêu chí đầu tiên. Hãy nhìn báo giá có minh bạch không, có dám ghi rõ mọi thứ không, đã làm những nhà nào — rồi mới tới giá.
Và nhớ chừa khoảng 10% dự phòng cho những việc ngoài dự kiến. Nhà nào cũng có. Chuẩn bị trước thì chủ động, không phải vay nóng giữa chừng.
Báo giá rẻ không xấu. Xấu là rẻ vì cắt bớt những thứ anh chị không nhìn thấy, rồi sau đó bắt bù dần. Cái giá rẻ nhất lúc ký, nhiều khi lại là cái đắt nhất lúc ở.
(Lưu ý: bài viết chia sẻ kinh nghiệm chung, không nhằm đánh giá một đơn vị cụ thể nào.)
Nhà Thoáng – Nhà là phải Thoáng!