Hello mọi người, mình là Lương Thành đến từ công ty Nhà Thoáng.
Hôm trước có anh khách nhắn cho mình, kèm một đoạn video. Nước đục ngầu, bò qua bậc cửa, loang khắp nền nhà. Mình hỏi anh: hồi làm, nền nhà cao hơn mặt đường bao nhiêu? Anh ngẫm một hồi rồi bảo: hình như bằng bằng, lúc đó đường còn thấp mà anh. Đó, chính là cái bẫy đó mọi người thấy không. Lúc làm nhà thì đường còn thấp. Vài năm sau, đường được nâng cấp, đổ bê tông, cao lên. Nhà mình vô tình thành ra thấp hơn đường. Mưa xuống, nước không có chỗ nào để đi ngoài chảy thẳng vào nhà. Anh tiếc lắm, cứ nói đi nói lại một câu: giá hồi đó có ai nhắc, em đôn nền cao thêm vài chục phân.
Vì sao nền nhà ‘bằng bằng’ mặt đường lại là cái bẫy?
Bản chất là vầy nhá. Lúc mình đứng đo cao độ để đổ nền, mình nhìn con đường trước mắt lúc đó, chứ đâu ai nhìn được con đường mười năm sau. Mà ở mình, đường sá cứ vài năm là nâng cấp một lần. Có khi rải nhựa lại, có khi đổ thêm lớp bê tông, có khi nâng cả nền đường lên cho khỏi ngập chỗ khác. Mỗi lần nâng, đường cao thêm dăm bảy phân, có chỗ cả gang tay. Nhà ai làm nền đúng bằng mặt đường lúc đó, coi như chắc chắn sau này bị đường vượt qua mặt. Mình hay ví von là gió nó cũng như nước, mà nước thì càng thấy rõ hơn — nước luôn luôn tìm chỗ thấp nhất mà chảy tới. Nhà mình thấp hơn đường một chút thôi, là nước có lý do để ghé thăm mỗi mùa mưa.
Cao độ nền nên tính thế nào cho đúng?
Theo cá nhân của mình, đây là phần không nên để thợ ước chừng bằng mắt. Trước khi đổ nền, anh chị nên hỏi rõ bên thiết kế, bên thi công mấy câu: quy hoạch khu vực mình ở, cốt đường sẽ được nâng tới đâu theo kế hoạch của địa phương. Cái này hỏi ở phường, ở xã, hoặc hỏi người làm lâu năm trong vùng cũng biết được ít nhiều. Sau đó, nền nhà nên để cao hơn mặt đường hiện tại một khoảng đủ an toàn, chứ không phải cao hơn đúng bằng mặt đường bây giờ. Nhà phố, nhà mặt đường lớn thường phải chừa thêm cho những đợt nâng cấp sau này. Đất vườn, đất trong ngõ nhỏ thì mức độ nâng đường sẽ ít hơn, nhưng vẫn nên có khoảng dư ra, đừng làm cho vừa khít.
Đường còn được nâng, chứ ít khi nào hạ xuống
Đây là điều mình muốn nhấn mạnh, nhấn mạnh, nhấn mạnh thật kỹ. Ở mình gần như chưa bao giờ thấy đường được hạ thấp xuống cả, chỉ có nâng lên theo thời gian. Lý do đơn giản, người ta cứ đổ thêm lớp nhựa, lớp bê tông chồng lên lớp cũ cho nhanh, cho đỡ phải đào bóc hết. Rứa nên làm nhà, đừng chỉ nhìn con đường của ngày hôm nay. Phải nghĩ tới con đường của mười năm nữa. Nhà mình xây một lần, ở cả mấy chục năm, mà đường thì cứ âm thầm cao lên theo từng đợt sửa chữa. Nếu ngay từ đầu mình không tính trước, thì tới lúc phát hiện ra, nhà đã xây xong, muốn sửa cũng khó trăm bề.
Thoát nước quanh nhà: đừng để nhà mình thành cái ao
Cao độ nền chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại là đường thoát nước. Có nhà nền cao hơn đường rồi, nhưng lại quên tính đường rãnh, quên tính độ dốc sân, nước mưa từ mái, từ sân vẫn tràn vào chân tường vì không có lối thoát rõ ràng. Anh chị nên tính sẵn hướng thoát nước ngay từ lúc thiết kế, sân phải có độ dốc nhẹ dẫn nước ra cống, ra rãnh chung, đừng để mặt sân phẳng lì rồi nước đọng thành vũng ngay trước cửa. Nhà nào có sân sau, sân bên hông giáp nhà hàng xóm cũng cần tính kỹ, vì nước không chỉ từ trời rơi xuống, mà còn từ đất xung quanh dồn về nếu nhà mình là chỗ trũng nhất khu.
Sửa nền nhà đã thấp: tốn kém cỡ mấy?
Nói thật, đây là kiểu sửa mà mình thấy tiếc tiền nhất trong nghề. Muốn nâng nền lên, phải đục hết lớp gạch cũ, đổ thêm lớp cát, lớp bê tông, kê lại toàn bộ nền, rồi lát gạch lại từ đầu. Cửa chính, cửa phòng cũng phải đôn lên theo, có khi phải làm lại bậc tam cấp, làm lại cả hệ thống thoát nước sân. Tốn kém mà nhà vẫn không được thoải mái như làm đúng ngay từ đầu, vì trần nhà bị thấp xuống một khoảng, cửa sổ cũng lệch theo. Đúng như cái mantra mình hay nhắc anh em: sửa lúc thiết kế rẻ gấp trăm lần đập đi làm lại. Cái nền cũng vậy, tính sai từ đầu là khổ về sau, sửa tốn gấp mấy lần so với làm cho đúng ngay từ lúc còn trên bản vẽ.
Mấy điều nên nhớ trước khi đổ nền nhà
- Hỏi rõ quy hoạch, cốt đường khu mình ở sẽ được nâng tới đâu trong tương lai, đừng chỉ nhìn mặt đường hiện tại.
- Để nền nhà cao hơn mặt đường một khoảng an toàn, có dự phòng cho những lần đường được nâng cấp sau này.
- Tính sẵn hướng thoát nước quanh nhà, sân phải có độ dốc dẫn nước ra ngoài, đừng để nhà thành cái ao mỗi khi mưa lớn.
- Nhà ở khu trũng, khu hay ngập cục bộ càng phải tính dư cao độ nhiều hơn bình thường.
- Đừng tiếc vài chục phân lúc đổ nền, vì so với chi phí đục sửa sau này thì chẳng đáng bao nhiêu.
Đây là kinh nghiệm chung mình đúc rút qua nhiều công trình, mỗi nền đất, mỗi khu vực lại có đặc điểm quy hoạch khác nhau, nên anh chị vẫn cần khảo sát thực tế và hỏi ý kiến người có chuyên môn trước khi quyết định cao độ cụ thể cho nhà mình.
Mình không nhận thi công riêng phần này, chỉ chia sẻ lại từ những công trình mình từng làm và từng chứng kiến, để anh chị chuẩn bị làm nhà đỡ vướng phải cái bẫy tưởng nhỏ mà khổ dai dẳng này. Cái nền làm thấp một lần, là khổ với nước cả đời. Mỗi người làm nhà là một lần khó, mong anh chị tính kỹ ngay từ những phần khuất nhất, để sau này ở yên tâm, không phải lo ngày mưa nào cũng ngóng ra cửa.
Nhà Thoáng – Nhà là phải Thoáng!